GC?s ZondagMatinee: De dag dat de dollar valt (2)

Wat is er heerlijker dan op zondag de tijd te nemen voor een onthaast stukje televisie? In GC’s Zondag Matinee elke week speciaal voor uw kijkgenot een fascinerende documentaire, een spraakmakend TV-programma of een bijzonder (leuk) cabaretfragment.

Dollar bill toilet paper (Foto: Flickr/dances fantastic)Wat is de gemeenschappelijke factor tussen goud, grondstoffen, de dollar, de euro, de yuan, olie, de VS, Europa, Rusland, India en China? Zonder de pretentie dat dit álle (belangrijke) variabelen zijn, spelen alle genoemde variabelen een rol in de documentaire ?De dag dat de dollar valt?. Eén van de meest interessante documentaires die ik gezien heb. Omdat de documentaire uit 2005 nog steeds actueel is, of eigenlijk: steeds actueler lijkt te worden, bespraken we de originele documentaire al in oktober vorig jaar. De maker van de documentaire, VPRO?s Tegenlicht, zag deze actualiteitswaarde ook en komt aankomende maandag (Ned 2, 21 uur) met een update van de eerdere uitzending. Waarom dan al een matinee over iets dat nog uitgezonden moet worden? Daarvoor gebruik ik graag de woorden van Maarten Schinkel, financieel- economisch redacteur van NRC Handelsblad: ?Er is een hele financiële werkelijkheid waar de meeste mensen geen weet van hebben, maar de werkelijkheid om ons heen vaak meer beïnvloedt dan wij voelen?. Daarom zou ik de uitzending van morgen absoluut in de agenda zetten.

Want de val van de dollar in 2007 was geen verrassing. De Amerikanen leven al tijden boven hun stand. Ze hebben een begrotingstekort, elke dag een steeds groter tekort op hun handelsbalans en ?the American way of living? is niet gebaseerd op sparen, maar op leven op krediet en (veel) consumeren. Omdat deze ?way of living? mede verantwoordelijk was voor de globale economische groei ging dat een tijd lang erg goed. Waarom? Vanwege het vertrouwen in de Amerikaanse economie, een belangrijk woord in de wereld van de beurs.

Maar dat vertrouwen werd minder. Hét financiële nieuws van 2007 was dan ook het probleem op de Amerikaanse hypotheekmarkt, de zogeheten subprime markt (briljante uitleg in het filmpje), die hard onderuit donderde. Bovendien is de rente in de VS dit jaar al meermaals verlaagd om de nadelige effecten van de kredietcrisis op de economie en het bankwezen te neutraliseren. Sinds september vorig jaar verlaagde Bernanke de rente met een vol procentpunt, naar 4,75%. De financiële markten verwachten dat de rente voor maart zelfs verlaagd zal zijn naar 4%. En een lagere rente maakt het aanhouden van dollars minder aantrekkelijk.

Om deze informatie rustig op te nemen eerst een filmpje. Let wel, dit filmpje is gemaakt door iemand die verwacht dat de dollar gaat crashen. Tip: prik daar doorheen en let vooral op de delen die uit ?de dag dat de dollar valt? komen, te beginnen vanaf 0.40.

Valt u het vertrouwen in de dollar van de medewerkers van de ?New York Stock Exchange? op? (vooral op 0.48). Logisch, want vertrouwen is belangrijk en officieel voert de VS ook een ?strong dollar policy?. U ziet Peter Schiff, die een prima uitleg geeft over de werking van de huidige wereldmarkt. Stephen Roach die uitlegt wat de manier is ?to keep the music going?? En wat dacht u van Cees Maas, die oprecht toegeeft dat er inmiddels een situatie is ontstaan waar ook de bankiers geen antwoord op hebben? En dat dit, zelfs in de bankwereld, tot onzekerheid leidt.

Sinds de eerste tv-uitzending van de documentaire kunnen we spreken van een forse verschuiving van de dollarkoers. Mocht de documentaire realiteit gaan worden, dan bevinden we ons nu op het moment dat het ?twaalf uur ?s middags? is (script docu). Een eind op weg dus. Zo wil topmodel Giselle Bundchen alleen nog maar in euro?s betaald worden en showt rapper Jay-Z ons zijn euro-collectie in zijn videoclip. Enkele tekens aan de wand. Ook de uitspraken en de wisseling van de portfolio van Jim Rogers kunnen hiertoe gerekend worden. Tijd voor paniek?

Nee, ik denk van niet. De dollar zal niet zomaar vallen, gezien het feit dat een land als China (die de grootste spaarpot met dollars heeft) daar geen belang bij heeft. Wel is het moment aangebroken waarin er langzaam een verandering van de wereldeconomie plaatsvindt.

?China heeft het vertrouwen in de stabiliteit van de dollar verloren en haar eerste prioriteit is om de vaste koppeling van haar munt aan de dollar te vervangen door een flexibele koppeling aan een mandje met meerdere valuta?.

Fan Gong, National Economic Research Institute (China Reform Foundation) Uit: Als de dollar valt, Willem Middelkoop, pag. 161.

Mijn verwachting: langzaam maar zeker zal er, vooral achter de schermen, een verandering in de wereldeconomie plaatsvinden. Landen als China, India maar ook Rusland zullen zich gaan roeren in de wereldeconomie. De dollar zal langzaam, net zoals het Engelse pond na de Eerste Wereldoorlog, zijn positie als ?reservemunt? gaan verliezen ten koste van de Euro en/of de Chinese yuan. De koersen in Azië zullen de komende jaren flink gaan stijgen en grondstoffen zoals goud en zilver zullen steeds belangrijker worden. Ook het in bezit hebben van olie zal je strategische positie als land in de wereldeconomie ten goede komen.

En Amerika? Er zijn al signalen dat de recessie daar nu daadwerkelijk is begonnen. Naar buiten gebracht door de Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch. U kan dan ook de komende tijd weer een tirade van Jim Cramer verwachten, want dit soort berichten zijn niet goed voor het vertrouwen in de (Amerikaanse) economie en weer niet goed voor zijn portemonnee. Toch heeft Amerika nog een ?geheime reserve? die paradoxaal genoeg omgekeerd evenredig met de dollarkoers meegaat. Goud. En daarvan heeft Amerika meer dan genoeg. Dat zullen ze zeker gaan gebruiken, al was het maar om de gevolgen van de recessie te minimaliseren.

Met redelijke zekerheid kan gesteld worden dat de Amerikaanse dollar bezig is aan zijn laatste adem als ?wereldmunt? en dat dit interessante ontwikkelingen teweeg zal gaan brengen in de wereldeconomie.


Marc Langeveld van hedgefonds Antaurus over de koers van de dollar ten opzichte van goud.

  1. 1

    Economie = emotie.
    Dus wat er gebeurt op de beursen en beleggingen in de wereld is onduidelijk. Je kan zo failliet als een clochard zijn als iedereen geloofd dat je vertrouwen en investering waard ben, blijft geld jouw kant op stromen. Dus alle analyses ten spijt en objectieve afweging van goudvoorraden ed. Echt zeker is het niet dat de VS een vrije val ingaat (ook al heeft China schijnbaar er geen belang bij, al kan je dat betwisten).

    Maar eigenlijk ben ik erg ambivalent t.a.v hiervan. Enerzijds wel mooi omdat de VS uiteindelijk zijn muil eens moet gaan houden en misschien gaat luisteren naar de rest v.d. wereld. Anderzijds wie heeft er genoeg ballen om bij wantoestanden klare taal te spreken en wat te doen. Europa zeker niet (denk even aan yugoslavie). Andere landen zijn zeker niet ethisch dermate uitontwikkeld dat ik ze het toevertrouw deze rol op zich te nemen. Oftewel er is ruim baan voor conflicten, anarchie, etnisch geweld etc etc.

    Zo direct zijn we weer terug naar een soort van koud oorlog. Het westen, Rusland, China en India proberen allemaal hun invloedsgebieden zo groot mogelijk te maken. Om zelf de handen niet overduidelijk vuil te maken worden er weer handlangers heimelijk gesteund waarbij we niet al te kritisch zullen staan t.a.v. de ethiek .

    Als dit zo doorzet… zou ik nu aandelen kalashnikov of zo kopen (i.i.g. niet amerikaans wapentuig).

  2. 2

    Hallo Caoran,

    Jij stelt; “Economie is emotie”

    Dan zou de economie dus letterlijk zonder bewegen zijn.

    Maar waarom moet de economie blijven groeien? Omdat het anders burn-out dreigt te gaan! Je kan het vergelijken met een kanker.
    Als er geen energieverschuiving richting het burn-out orgaan (we spreken in de economie zelfs van organen) meer mogelijk is, gaat het ‘dood’. Om deze ‘dood’ tegen te gaan gaat het noodgedwongen andere ‘organen’ over nemen….om het burn-out orgaan te redden!

    De uitmergeling is zichtbaar over de hele wereld, men leeft louter op schuld!!

    Uit-einde-lijk zakt het lichaam als een plumpudding uiteen……

  3. 3

    Beste Maat, zelfs placebo’s kunnen helpen. M.n als het probleem zelfverzonnen is en v.v..

    Maar jij schets een situatie waar we nog lang niet aan toe zijn: Dat andere landen zoveel energie (geld/middelen) richting de VS verschepen dat ze op zichzelf interen. Dat houden we nog wel een vol.

  4. 7

    Bovendien kloppen de voorspellingen niet meer. Want in de docu zouden er nu al ergere dingen gebeurd zijn dan dat er daadwerkelijk aan de hand is. Maar dat terzijde, het is een “mooi” idee.

  5. 8

    @5,6: Juist, dat dacht ik nu gister ook. Het enige dat ‘nieuw’ was, was het intro-filmpje van Schinkels. Ik had er ook meer van verwacht, het lijkt dat de website nog het meeste ‘update’ is. Blijft raar dat ze het op tv aan durven te kondigen als een update.

    @4: Heb je mijn stuk dan wel gelezen? De docu kan dan wel een ‘worst case scenario’ zijn, het geeft wel inzicht in de financiële wereld en de verwevenheid van de aandelenmarkt.

    @1,2,3: Economie is emotie. Voorspellen is en blijft altijd lastig, het is ook niet voor niets dat dolfijnen dit jaar een hoger rendement op hun beleggingen haalden dan de ‘experts’. ;-)

    Wat voor mij blijft staan en hiermee de docu zo interessant maakt is de onderlinge afhankelijkheid van elkaar en dat deze ‘niet netjes verdeeld is en wordt’. Ik zou nergens (nog) durven roepen dat dit reden genoeg is tot een oorlog. Toch zou het zomaar kunnen, de mogelijkheden zijn er en er hoeft maar één land zijn dollars te dumpen om een kettingreactie in gang te zetten.