GeenCommentaar

The Global Village. Gebruikt U die term nog wel eens? Op een niet-ironische manier?

Het internet is nu zo een 15 jaar algemeen aanwezig in Nederland. Die hele periode heeft Francisco van Jole meegemaakt en beschreven. Hij heeft zichzelf ook mee laten slepen door de utopische hypestemming uit die tijd, met als resultaat het BitMagic debacle. Sindsdien is Van Jole realistischer geworden en heeft hij zich ontpopt tot het Nederlandse equivalent van Andrew Keen, fijntjes en met het beruchte vingertje wijzend op de negatieve kanten van internet en internetcultuur. Want in plaats van een wereldomspannend dorp zijn we terecht gekomen in ideologische loopgraven van waaruit met grof geschut geschoten wordt. De nature van het menselijke groepsdenken blijkt sterker dan welke technologische nurture dan ook.

Wat je Van Jole moet nageven is dat hij zich niet heeft neergelegd bij de rechts-populistische scheldcultuur die heerst op internet, maar een alternatief heeft opgezet: Joop. Van Jole heeft daarbij een aantal essentiële zaken goed aangepakt, zodat er een grote kans op succes is.

De belangrijkste daarvan is wel dat hij heeft gezorgd voor goede financiële backing door de Vara. Zo kan Joop zich een professionele redactie veroorloven en artikelen binnenhalen van grote namen als Frans de Waal, Inez Weski en Maarten van Rossem. Belangrijk daarbij is ook dat de Vara geen winstoogmerk heeft, want geld verdienen met een blog zal in het kleine Nederlandse taalgebied altijd een illusie blijven.

Ook goed is dat Joop zich vanaf het begin profileert als progressief. Tot voor kort zaten veel websites nog gevangen in de globalvillageutopie dat websites voor iedereen zouden zijn. Inmiddels gelooft niemand daar meer in, maar daardoor is veel tijd verloren gegaan waarin sites op zoek waren naar hun eigen niche. Op internet lijkt iedereen zijn plekje nu wel gevonden te hebben; De Dagelijkse Standaard en GeenStijl rechts, Sargasso en GeenCommentaar links en Het Vrije Volk voor het schuimbekkende deel der natie. De meeste Nederlandse kranten en televisieprogramma's houden in tegenstelling tot bijvoorbeeld The Guardian nog wel de schijn van niet-partijdigheid op, met als resultaat dat ze van links naar rechts met de mode meezwalkend door het leven gaan. Van Jole is degene die de meeste aandacht heeft gevestigd op hoe rechts als links te boek staande media als De Volkskrant en Pauw & Witteman inmiddels zijn geworden. Het lijkt zijn hoofdreden geweest voor het oprichten van Joop.

De naïviteit op het gebied van het reageren op artikelen is Joop ook voorbij. Er wordt vooraf gemodereerd, wat zorgt dat schelders en trollen zelfs niet het genoegen kunnen smaken dat hun reactie vijf minuten op de site staat. Er wordt ook scherp gelet of de reactie wel op het artikel slaat. Het effect is er al meteen: de reacties zijn gemiddeld een stuk inhoudelijker en beschaafder van toon dan bij de meeste andere sites. Ook hier laat Joop weer een stukje internetutopie achter zich. De community waar zo hoog van opgegeven wordt in de internetwereld, is niet veel anders dan een virtuele caféstamtafel (inclusief het hoge aandeel mannen). Het vooraf modereren voorkomt de typische kroeggesprekdynamiek van internetreacties. De site is daardoor minder "gezellig" (of levendig), maar de reacties gaan er wel meer over de artikelen van de experts.

Een goede start dus, maar er zijn zeker nog kinderziektes. De meeste daarvan zijn van technische aard. De voorpagina is bijvoorbeeld aan de volle en rommelige kant en geeft meer aandacht aan de gelinkte nieuwsartikelen dan aan de eigen stukken. In de RSS-feed is niet te zien wie een artikel geschreven heeft en de omschrijvingen zijn te kort. Bij de commentaren komen de nieuwste bovenaan. Dat lijkt een persoonlijke voorkeur van Van Jole, want hij heeft het ook zo op zijn eigen blog. De meeste mensen zien het liever andersom. Het beste is om mensen gewoon hun favoriete volgorde te laten kiezen; vrijwel alle blogsoftware heeft die optie. Vanwege het grote aantal en de vaak lange reacties zou het ook leuk zijn als de moderators een kwaliteitskeurmerk zouden geven aan de beste reacties, zoals ook bijvoorbeeld gebeurt op Salon. Dat is allemaal eenvoudig te verbeteren.

Meer inhoudelijke en daarom belangrijkere kritiek betreft de opiniemakers. Als begin is die heel goed, maar het kan beter. Het percentage oud-Varacoryfeeën is te hoog. Veel van hen zijn ook eerder commentator dan opiniemaker: Sonja Barend, Paul Witteman en Hanneke Groenteman. Raar is verder het ontbreken van een afdeling 'Kunst' - toch een progressief onderwerp bij uitstek - terwijl er wel een 'Show'-rubriek is. Ook de wetenschap komt er bekaaid vanaf. Met Frans de Waal heeft Joop dan wel 's wereld bekendste Nederlandse wetenschapper weten te strikken, maar verder is het karig. Exacte wetenschappers ontbreken bijvoorbeeld helemaal. Zo kan niemand Greenpeace-directeur Liesbeth van Tongeren van repliek dienen over de binnen progressief Nederland lopende discussie over bijvoorbeeld kernenergie en gemodificeerde gewassen.

In vergelijking met bijvoorbeeld Opinio en De Dagelijkse Standaard, twee andere recente pogingen tot professionele opiniesites (zij het van rechtse signatuur), maakt Joop nu al een veel sterkere indruk. Dus het wijzend vingertje voor dit begin kan een duim omhoog zijn.