In memoriam Hans Monderman, verkeersplanner
10:28 
Afgelopen januari was er in Nederland weinig aandacht voor het overlijden van Hans Monderman. Dit is in een bepaald opzicht misschien niet verwonderlijk - hoe vaak haalt het overlijden van iemand die als consultant voor de noordelijke provincies werkte de nationale kranten? En trouwens, hoeveel aandacht is er eigenlijk voor het werk van verkeerskundigen? Het verschil is echter dat deze Hans Monderman in het buitenland de hemel in werd geprezen. Nog onlangs werd hij door de Londense Times 'de beroemdste verkeersplanner ter wereld' genoemd. In Amsterdam is niemand op de gedachte gekomen om de P.C. Hooftstraat opnieuw in te richten in navolging van zijn ideeën, maar de Londense Kensington High Street heeft er wel aan mogen geloven.
De reden dat hij in Nederland niet erg beroemd is geworden is makkelijk na te gaan. Hij kwam niet uit het westen, en dus werd hij door de autoriteiten in het westen niet serieus genomen (schrijver dezes komt zelf overigens uit het westen). Maar wat maakt hem in de ogen van buitenlanders zo bijzonder? Hij had een filosofie, en die filosofie bleek te werken.
Hij geloofde dat meer verkeersregels tot meer ongelukken leiden. Op het moment dat een automobilist verkeersborden heeft om zich aan te oriënteren, en een snelheidslimiet om zich aan te houden, enzovoorts, zal hij zich hierdoor in slaap laten sussen. De oplettendheid neemt af, en het gevaar groeit evenredig.
Op het moment dat de automobilist zelf moet nadenken omdat er geen regels zijn zal de verantwoordelijke burger in hem wakker worden. Hij zal beter opletten en minder risico's nemen. Monderman ontwierp het zogenaamde Shared Space-concept, met minder borden en minder regels.
Het concept werd eerst geïmplementeerd in Drachten, vervolgens elders in de noordelijke provincies, en later in een reeks andere landen. De algemene indruk is dat het concept werkt. Het lijkt erop dat, op plaatsen waar het is ingevoerd, er inderdaad minder ongelukken gebeuren. Hans Monderman heeft misschien wel aan het begin gestaan van een wereldwijde revolutie in het verkeer.
Reactie-feed voor dit artikel
Als ik mij goed herinner waren het vooral omwonenden, fietsers en voetgangers die er minder blij van werden.
Beetje analoog aan rotondes: als je op de fiets over een rotonde gaat moet je extra goed opletten omdat je weet dat auto's je soms over het hoofd zien. Dus de ongelukken zijn misschien wel minder, maar het onveiligheidsgevoel is een stuk groter.
Is hier ooit serieus onderzoek naar gedaan, of is het alleen maar "kijk de ongelukken dalen" jubelonderzoek?
En hoe werkt het op langere termijn. Ik kan me voorstellen dat na enige tijd gewenning optreed, waardoor met name automobilisten naar verloop van tijd meer risico's gaan nemen, "omdat er toch nooit iets uit die hoek komt".