GeenCommentaar

Ik begrijp de reactie van Job wel, in het licht van zijn nierbehoevende familielid. Ik begrijp zelfs dat je dan kunt komen tot de bewering "beter een levende klootzak dan een dode heilige". Maar die bewering onderschrijf ik niet, vanwege de gevolgen die zoiets zou hebben: mensen zullen dan hun leven gaan inrichten alleen naar hun eigen goeddunken. Als je een nier nodig hebt, waarom niet één uit China. Als dat te ver weg is, waarom dan niet uit Nederland, als ik iemand anders -met recht op leven- ontdoe van zijn nier ben ik misschien een klootzak, maar ik leef tenminste. Ik hoef niet uit te leggen wat voor samenleving daaruit ontstaat. En om dat te voorkomen hebben we regels en dat is, in tegenstelling to wat Job beweert, beleid.

Het antwoord van mevrouw Veenendaal is ook alleen goed te beschouwen vanuit de liberale beginselen met betrekking tot de idee "vrijheid", waarbij de VVD duidelijk maakt dat over het dode lichaam de persoon bij leven mag beslissen. Je kunt het daarmee oneens zijn, maar zeg niet dat mevrouw Veenendaal dan voor 200 doden kiest. Overigens lijkt het me überhaupt lastig om voor dit "short-term" probleem een "short-term" oplossing te verzinnen. Zou het op de korte termijn zoveel uitmaken dat iedereen verplicht donor is? Regeren is vooruitzien, dus nadenken over een lange termijn en dat is precies wat mevrouw Veenendaal heeft gedaan.

Verder vraag ik me bij micha's reactie sterk af waar zijn gedachte vandaan komt dat er "gevallen zijn waar men eerder met de behandeling staakt of een andere minder geschikte behandeling voert". Dat heeft namelijk helemaal niets met de waarheid te maken en ik meen dat het een grove beschuldiging is aan het adres van mijn collega's en mij, door te insinueren dat wij het ene leven boven het andere stellen. Mensen die verongelukt zijn worden behandeld. Is zijn overlijden onafwendbaar, wordt een donatieprocedure in gang gesteld.

Maar jij denkt te kunnen spreken voor mensen die je niet kent? Dat lijkt me ook niet realistisch, ik bedoel, het zijn niet jouw vakbroeders met wie je een opleiding (compleet met ethiek etc) gemeen hebt.

@micha: natuurlijk gaat het om de getallen en de procedures. Misschien zou je daar dan ook eerst inzicht in moeten hebben voordat je zegt dat er vast minder geschikte behandelingen gekozen worden voor donoren. Dat is abject.

Maar goed, er waren vorig jaar 217 orgaandonoren.
Met zo'n klein aantal verwacht je dat de donaties alleen in de universitaire centra gedaan worden en dat is ook het geval. Sterker, er zijn speciale transplantatieteams die met elkaar de klinische procedures doornemen, maar dat is natuurlijk vooral aan de vraagkant (dus voor de patiënt die het orgaan nodig heeft). De aanbodkant is tamelijk grillig. Een casus:

-TT Assen (organ weekend): man, 35 jaar, geen voorgeschiedenis, is een uur geleden ten val gekomen op de motor. Ambulance heeft ABC-gestabiliseerd. Komt binnen op Traumakamer met een bloeddruk die toch dalende is zonder duidelijke grote bloedingen. Bewustzijn en hemodynamische parameters verslechteren.

Wie zijn er op dat moment op de traumakamer? Anaesthesist, chirurg, radioloog, drie arts-assistenten, twee verpleegkundigen, één radiologiemedewerker, één coassistent. Het kan dus al niet dat één persoon uit gaat maken dat de persoon niet meer behandeld hoeft te worden. Als het hele traumateam ervan overtuigd is dat het "medisch nutteloos handelen" is om door te gaan met stabiliseren en anderszins behandelen, wordt de behandeling gestaakt. Maar dat vereist dus consensus. De beslissing heeft dan niets te maken met mensen aan de andere kant van het ziekenhuis die een nier nodig hebben.

In 2005 waren er 389 nieren beschikbaar, waarvan er 116 van overleden donoren kwamen en 273 (dus meer dan tweederde) van levende donoren.

@45: ik weet niet waar jij je sterfgevallen ervaren hebt, maar waar ik werk zijn doorgaans geen 'handelaren' te zien.

Het is inderdaad een beetje zoals Spuyt zegt, je doet de zaak meer kwaad dan goed, door te komen met een volstrekt eenzijdige visie op orgaandonatie en de ethische kwesties eromheen. Het doel heiligt simpelweg niet altijd alle middelen.

@49: Ik heb geen idee wat Bertolt Brecht hier nu mee te maken heeft. Zijn citaat (erst das Fressen...) stamt uit de tijd van stelselmatige onderdrukking van arbeiders door het kapitaal, de groeitijd van het socialisme.

De centrale vraag daar was: wie is meer misdadig, de bankier of de man die de bank berooft. De bankier verdiende (toen) immers zijn geld met geld van anderen, vaak niet op zuivere manieren verkregen.
De bankier is dus voor zijn inkomen (in abstracte zin: zijn "zijn") afhankelijk van interacties die zouden kunnen berusten op uitbuiting van anderen. De dief (die door "het systeem" benadeeld is en toch moet vreten om te overleven) doet dat ook, maar op apertere wijze dan de bankier.

Als we die vergelijking nu gaan toepassen op het donor/acceptor-probleem, wordt de nierpatiënt hier door jou gepresenteerd als de onrechtmatig benadeelde, die dan dus maar op openlijke wijze onethische handelingen zou mogen verrichten om aan zijn nier te komen, ergo: de nierpatiënt wordt de dief die moet overleven. Maar wie is in dit verhaal dan de bankier? Dat zou dan de Chinese terdoodveroordeelde zijn, of iemand anders van wie de nierpatiënt een "passende nier neemt".

Is deze vergelijking terecht? Nee, want de Chinese terdoodveroordeelde (hier dus de "bankier") is voor zijn "zijn" totaal niet afhankelijk van interacties met andere mensen, waarbij hij anderen heeft benadeeld, met betrekking tot hun nieren. Het aanwezig zijn van zijn nier in zijn eigen lichaam heeft niets te maken met andere mensen en dus ook niet met nierpatiënten, die er dus ook geen aanspraak op zouden mogen doen.

Juist om de ethische verdorvenheid van je stelling aan te tonen, dat elke nierpatiënt ethisch onprettiger wegen mag zoeken om "elke passende nier te nemen", is het aanhalen van Bertolt Brecht perfect. Dank daarvoor.

Op de vraag of ik weleens sterfgevallen heb meegemaakt: ja. En daardoor weet ik ten eerste dat het bij donatie sowieso om kleine aantallen gaat, omdat de meerderheid van de mensen niet "zomaar" doodgaat en de organen dus ook onbruikbaar zijn. Doodgravers en notarissen heb ik nog nooit gezien op het moment dat de donorvraag aan de orde zou moeten zijn. Famile, vrienden en emoties wel.

En nogmaals: het centraal stellen van de levensdrang van nierpatiënten, met het toestaan van het zoeken naar ethisch onprettiger wegen en het "nemen van passende nieren", is de voorwaarde voor rechteloosheid en dus per definitie asociaal.

Ben ik met die stelling een heilige of een zondagskind? Geenszins. Laat ik nierpatiënten vallen? Nee, daarvoor heb ik er echt al teveel behandeld. Ben ik voor meer donornieren? Ja natuurlijk. Vormen het verplicht stellen van donatie of het importeren van nieren de (acceptabele) oplossing? Nee.

Goed Job, ik heb je (ik neem aan dat we gewoon tutoyeren) te vrij geciteerd, maar ik ben blij dat je het dan kennelijk met me eens bent dat het onmogelijk moet worden gemaakt dat er orgaandonaties worden verricht met organen die op "ethisch onprettiger" manieren worden verkregen.

Ik hoop ook dat je, om je toch op hoofdlijnen te richten, distantieert van je opmerkingen over zondagskinderen en heiligen, want dat doet niet ter zake. Als jij een discussie wil, moet je niet mensen die het met je methoden oneens zijn wegzetten als irrelevant.

Buiten dat is er ook wat te zeggen over de toon waarvan je je bedient, door heel overtuigd te roepen (ook op je site) dat 200 doden per jaar de schuld zijn van de overheid (Jelleke Veenendaal, Hans Hoogervorst, Els Borst). Dat is natuurlijk niet reëel, tenzij je deze "schuldig" net zo bedoelt als dat de overheid er ook "schuldig" aan is dat je meer belasting betaalt als je meer verdient.

Terugkomend op de werkelijke vraag: wie moet er op welk moment beslissen op de orgaandonatie van individuen? Ik ben er altijd op tegen geweest dat familie daarover besliste, omdat ik het een onwerkelijke keuze vind voor de nabestaanden, die mede daardoor vaak zullen besluiten tot niet-donatie. En dat levert niets op.

Tegelijkertijd vind ik niet dat er een opt-out systeem zou moeten zijn, waarbij je donor bent, tenzij. Dit vooronderstelt (vóór de beslissing van degene in kwestie) dat elk individu de staat behoort, waarbij onze grondwettelijke "recht op onaantastbaarheid van het lichaam (art 11 en verder uitgewerkt in WGBO)" niets meer waard is. In vrijheid leven betekent ook autonoom beslissen over de integriteit van het lichaam, zowel bij leven als na de dood.

Vanuit dat vrijheidsprincipe zie ik er dus geen brood in om de wet zo aan te passen dat "iedereen donor is, tenzij". Dat betekent niet dat ik niet zou willen om zoveel mogelijk mensen ervan te overtuigen hun organen ter beschikking te stellen. Ik denk dat mensen wel ermee lastig gevallen mogen worden om niet te lang te wachten met het maken van een beslissing.

Mensen van wie de organen zijn.

Beste Job,

Oprecht ben ik blij met je heldere standpunten zoals verwoord in 62. Inderdaad kan ik me goed voorstellen dat katten in het nauw rare sprongen maken, maar ik accepteer het nog steeds niet.

Ik sta bijna dagelijks met mijn poten in de ziekenhuismodder en kan me het leed zeker voorstellen, ik doe er ook altijd mijn best voor om mijn omgeving duidelijk te maken waarom ze donor moeten zijn.

Het beantwoorden van jouw reactie vereist wat meer inhoud dan ik op dit moment kan schrijven. Ik kom hier zeker uitgebreid op terug, in dit topic, of met een nieuw stuk.